Droge hielen in de winter voorkomen en behandelen

De winter is weer in het land en hoewel we ons warm induffelen met sjaals en dikke jassen, vergeten we vaak de lichaamsdelen die het in dit seizoen het hardst te verduren krijgen: onze voeten. Als podoloog zie ik in mijn praktijk FootFlow in Zwevegem tijdens de koude maanden een opvallende stijging in het aantal patiënten met droge hielen en pijnlijke kloven. Het is een kwaal die veel verder gaat dan enkel een esthetisch probleem; het kan leiden tot aanzienlijk ongemak en zelfs infecties. In dit artikel leg ik je uit hoe droge hielen ontstaan, waarom de winter zo’n uitdagende periode is en vooral: hoe je jouw voeten weer soepel en gezond krijgt én houdt.

Waarom de winter een aanslag is op je hielen

Veel mensen vragen me waarom hun voeten in de zomer perfect zacht zijn, maar in de winter plots veranderen in een ruw landschap. Het antwoord ligt in een combinatie van externe omgevingsfactoren en onze eigen gewoontes.

Ten eerste is er de luchtvochtigheid. Buiten is de lucht koud en droog, en binnen zetten we de verwarming een graadje hoger. Centrale verwarming onttrekt vocht aan de lucht, en daarmee ook aan onze huid. Onze hielen hebben van nature geen talgklieren, wat betekent dat ze niet over hetzelfde zelf-vettende mechanisme beschikken als bijvoorbeeld onze rug of ons gezicht. Ze zijn volledig afhankelijk van zweetklieren voor hun hydratatie, en die werken in de winter vaak op een lager pitje.

Ten tweede dragen we in de winter vaak zware, dichte schoenen en dikke sokken. Hoewel dit warm aanvoelt, zorgt het ook voor wrijving en soms voor een gebrek aan ventilatie. Als je voeten lichtjes zweten in je botten en die vochtigheid vervolgens verdampt zodra je je schoenen uittrekt, droogt de huid nog sneller uit. Bovendien nemen we in de winter vaker een lange, hete douche of een warm bad om op te warmen. Hoe heerlijk dat ook is, heet water stript de natuurlijke vetlaag van de huid, waardoor de barrièrefunctie van je hielen verslechtert.

Van droge voeten naar gebarsten hielen: Het proces

Het begint vaak onschuldig met een witte, schilferige laag op de achterkant van de hiel. Dit is in feite een ophoping van dode huidcellen, ook wel droge eelt genoemd. Wanneer we wandelen, moeten onze vetkussentjes onder de hiel zich zijwaarts kunnen verspreiden om de schokken op te vangen. Een gezonde, gehydrateerde huid is elastisch genoeg om mee te rekken.

Wanneer de huid echter extreem droog en dik wordt (hyperkeratose), verliest ze haar elasticiteit. De huid kan de druk van het stappen niet meer aan en begint te barsten. Dit is het moment waarop we spreken van gebarsten hielen in de winter. In het begin zijn dit oppervlakkige lijntjes, maar zonder de juiste behandeling kunnen deze uitgroeien tot diepe kloven (fissuren). Deze kloven kunnen de lederhuid bereiken, waar de zenuwen en bloedvaten zich bevinden. Dat is het punt waarop elke stap pijnlijk wordt en er zelfs bloedinkjes kunnen optreden.

Wat zijn de risico’s van onbehandelde hielkloven?

Als podoloog hamer ik vaak op een tijdige behandeling. Een diepe kloof is immers een open poort voor bacteriën. In de warme, vochtige omgeving van een sok kan dit snel leiden tot ontstekingen. Voor mensen met diabetes of een verminderde bloedsomloop is dit extra gevaarlijk, omdat wondjes aan de voeten bij hen minder snel genezen en sneller infecteren. Maar ook voor de gezonde sporter of wandelaar kan een diepe kloof een flinke streep door de rekening zijn.

De beste voetverzorging in de winter: Voorkomen is beter dan genezen

Om te vermijden dat je deze winter met pijnlijke voeten rondloopt, is een goede preventieve routine essentieel. Hier zijn de belangrijkste pijlers voor een effectieve voetverzorging in de winter.

Hydrateren met de juiste ingrediënten

Niet elke crème is gelijk. Voor de voeten hebben we krachtigere ingrediënten nodig dan voor onze handen. Als je kijkt naar de ingrediëntenlijst van een voetencrème, zoek dan naar ureum (urea). Ureum is een natuurlijke stof die in onze huid voorkomt en twee belangrijke functies heeft: het trekt vocht aan in de huidcellen en het helpt de dode huidcellen (eelt) los te weken.

Voor dagelijks onderhoud adviseer ik vaak een crème met 10% ureum. Heb je echter al last van een verdikte huid, dan kan een concentratie van 25% nodig zijn om de eeltlaag effectief te verzachten. Smeer je voeten bij voorkeur ‘s avonds in voor het slapengaan. Hierdoor krijgt de crème de hele nacht de tijd om in te trekken zonder dat het direct door je sokken of schoenen wordt opgenomen.

Kies de juiste sokken en schoenen

Synthetische sokken houden vocht vast en kunnen wrijving veroorzaken. Kies in de winter liever voor natuurlijke materialen zoals merinowol of katoen. Deze ademen beter en helpen de temperatuur van je voeten te reguleren. Zorg er ook voor dat je schoenen goed passen. Schoenen die aan de hiel slippen, zorgen voor constante wrijving, wat de aanmaak van eelt stimuleert als beschermingsreactie van het lichaam.

Drink voldoende water

Het klinkt misschien cliché, maar hydratatie begint van binnenuit. In de winter hebben we vaak minder dorst dan in de zomer, waardoor we ongemerkt te weinig drinken. Een gedehydrateerd lichaam zal als eerste bezuinigen op de vochtvoorziening van de uiterste ledematen, zoals je voeten.

Droge voeten behandeling: Wat kun je zelf doen?

Heb je al last van ruwe plekken? Dan is het tijd voor een gerichte droge voeten behandeling. Maar wees voorzichtig: ik zie vaak dat mensen hun voeten beschadigen door te enthousiast aan de slag te gaan.

Het gevaar van de voetrasp

Veel mensen grijpen naar grove metalen raspen of zelfs eeltmesjes die ze in de drogisterij kopen. Als podoloog raad ik dit ten strengste af. Wanneer je te veel eelt in één keer verwijdert, krijgt je lichaam een signaal dat de beschermlaag weg is. Het gevolg? Je huid gaat nóg sneller en dikker eelt aanmaken. Bovendien loop je het risico om in de gezonde huid te snijden, wat in de wintermaanden erg traag geneest.

Gebruik liever een milde puimsteen of een kartonnen voetvijl op een droge huid (vóór het douchen). Doe dit maximaal één keer per week en focus enkel op de ruwe plekjes. Het doel is niet om al het eelt te verwijderen, maar om de bovenste laag dode cellen glad te strijken zodat je crème beter kan indringen.

De kracht van het voetbad (met mate)

Een kort voetbad (maximaal 5 à 10 minuten) in lauwwarm water kan helpen om de huid te verzachten. Voeg eventueel een olie toe, maar vermijd agressieve zepen die de huid verder uitdrogen. Dep je voeten na afloop altijd grondig droog, vooral tussen de tenen, om schimmelinfecties te voorkomen. Smeer je hielen onmiddellijk daarna in met een rijke balsem om het opgenomen vocht vast te houden.

Wanneer moet je naar een professionele podoloog?

Zelfzorg heeft zijn grenzen. Als podoloog in Zwevegem zie ik vaak patiënten die te lang hebben gewacht. Je kunt het beste een afspraak maken als:

De kloven zo diep zijn dat ze bloeden of vloeistof afscheiden.
Je pijn ervaart bij elke stap die je zet.
Er tekenen van infectie zijn, zoals roodheid, warmte of zwelling rond de hiel.
De eeltlaag zo dik is dat je er zelf met een vijl niet meer doorheen komt.
Je lijdt aan diabetes, reuma of vaatproblemen (professionele voetzorg is dan essentieel).

In mijn praktijk, FootFlow, beschik ik over professionele instrumenten om eelt op een veilige en pijnloze manier te verwijderen. Ik kan de randen van de kloven “vrijleggen”, zodat de huid weer naar elkaar toe kan groeien en de druk onmiddellijk afneemt. Daarnaast analyseer ik ook je stappatroon; soms ontstaan overmatige eelt en droge hielen namelijk door een foute drukverdeling, wat we kunnen corrigeren met gepersonaliseerde zolen.

Jouw weg naar soepele voeten deze winter

Droge hielen in de winter hoeven geen onvermijdelijk kwaad te zijn. Met de juiste routine — dagelijks smeren met ureum, goede schoenen en een wekelijkse milde verzorging — kom je al heel ver. Luister naar je voeten: een trekkerig gevoel is een teken dat ze extra aandacht nodig hebben.

Gun je voeten de professionele zorg die ze verdienen en voorkom dat kleine ongemakken uitgroeien tot grote problemen. Of het nu gaat om een preventieve behandeling of het verhelpen van pijnlijke hielkloven, ik help je graag verder in mijn praktijk.

Wil je je voeten deze winter optimaal beschermen of heb je last van hardnekkige kloven? Maak dan vandaag nog een afspraak bij Marie Roelstraete van FootFlow in Zwevegem (RIZIV-nr: 5-70831-14-701). Samen zorgen we ervoor dat je weer pijnvrij en met verzorgde voeten de winter doorkomt. Bezoek de website footflow.be voor meer informatie of om direct je consultatie in te plannen.

Heeft u vragen of wilt u een afspraak maken? Contacteer FootFlow of boek online.

Medische disclaimer: De informatie in dit artikel dient ter algemene informatie en vervangt geen persoonlijk medisch advies. Raadpleeg uw huisarts of podoloog bij aanhoudende klachten.