Diabetes en voeten: waarom screening levensbelangrijk is

Als podoloog in Zwevegem zie ik dagelijks hoe groot de impact van diabetes op een mensenleven kan zijn. Hoewel diabetes vaak geassocieerd wordt met bloedsuikerspiegels en insuline-inspuitingen, zijn het verrassend vaak de voeten die de eerste ernstige signalen van complicaties vertonen. In mijn praktijk, FootFlow, merk ik dat er nog veel onwetendheid bestaat over waarom diabetes en voeten zo’n risicovolle combinatie vormen. Het is mijn missie om patiënten niet alleen te behandelen, maar vooral te informeren. Want bij diabetes is een preventieve screening niet zomaar een extra controle; het is letterlijk een handeling die levens – en ledematen – kan redden.

De impact van diabetes op je voeten: een sluipend proces

Diabetes mellitus, in de volksmond suikerziekte, tast op lange termijn de kleine bloedvaten en de zenuwbanen in ons lichaam aan. Omdat de voeten het verst van het hart verwijderd zijn en dagelijks de grootste last dragen, treden de eerste problemen vaak daar op. We spreken in de podologie vaak over twee hoofdoorzaken van voetproblemen bij diabetes: neuropathie en angiopathie.

Neuropathie: wanneer het alarmsysteem zwijgt

Neuropathie is een chique term voor zenuwschade. Bij gezonde voeten sturen zenuwen direct een pijnsignaal naar de hersenen als we in een nagel trappen, een te krappe schoen dragen of een blaar ontwikkelen. Bij diabetespatiënten kan dit natuurlijke alarmsysteem uitvallen.

Ik zie in mijn praktijk regelmatig mensen die met een diepe wonde binnenkomen zonder dat ze het beseften. Ze hebben bijvoorbeeld de hele dag gewandeld met een steentje in hun schoen of hebben een brandwonde opgelopen door een te heet voetbad. Omdat ze de pijn niet voelen, blijft de wonde onbehandeld, wat de weg vrijmaakt voor ernstige infecties.

Angiopathie: een haperende bloedsomloop

Naast de zenuwen lijden ook de bloedvaten onder een verhoogde suikerspiegel. De doorbloeding naar de voeten en tenen wordt minder efficiënt (angiopathie). Bloed is echter essentieel voor genezing; het voert bouwstoffen aan en afvalstoffen af. Wanneer er een wondje ontstaat en de bloedtoevoer beperkt is, zal de genezing zeer traag verlopen. Een klein wondje dat bij een gezond persoon na drie dagen genezen is, kan bij iemand met diabetes weken of maanden blijven aanslepen, met alle risico’s van dien.

Wat verstaan we onder een “diabetische voet”?

Wanneer we spreken over diabetes voeten, bedoelen we een complex van afwijkingen aan de voet die ontstaan door de combinatie van zenuwschade, een slechte doorbloeding en vaak ook een verminderde immuniteit. Een diabetische voet begint vaak onschuldig: een beetje eelt, een droge huid of een kleine verkleuring.

Zonder de juiste diabetische voetzorg kunnen deze kleine ongemakken echter escaleren naar een ‘ulcus’ (een diepe wonde) of in het ergste geval gangreen, waarbij weefsel afsterft. In België worden jaarlijks nog steeds te veel amputaties uitgevoerd die voorkomen hadden kunnen worden door tijdige screening en de juiste preventieve maatregelen.

De preventieve voetscreening: waarom wachten tot het pijn doet?

Als podoloog leg ik de nadruk op preventie. Een jaarlijkse screening is voor iedereen met diabetes noodzakelijk, ongeacht of er klachten zijn. Tijdens zo’n screening bij FootFlow kijk ik veel verder dan alleen de buitenkant van de voet.

Hoe verloopt een screening bij FootFlow?

Wanneer u bij mij in Zwevegem langskomt voor een diabetescontrole, voeren we een gestandaardiseerd onderzoek uit om uw risicoprofiel te bepalen. Dit profiel wordt vaak uitgedrukt in een “Simm’s classificatie” (score 0 tot 3).

Neurologisch onderzoek: Met een monofilament (een dun plastic draadje) test ik het beschermende gevoel in uw voeten. Voelt u de aanraking op specifieke punten? Daarnaast gebruik ik een stemvork om het trillingsgevoel te testen.
Vasculair onderzoek: Ik voel naar de pulsaties van de slagaders in de voet en kijk naar de kleur en temperatuur van de huid. Dit geeft een indicatie van de kwaliteit van de bloedsomloop.
Dermatologisch onderzoek: Ik controleer op de aanwezigheid van eelt, kloven, schimmelinfecties of beginnende wondjes. Eelt is bij diabetespatiënten vaak een voorbode van een wonde (ulcus) door de verhoogde druk die eronder ontstaat.
Biomechanisch onderzoek: Ik kijk naar de stand van de voeten en de beweeglijkheid van de gewrichten. Afwijkingen in de voetstand kunnen zorgen voor drukpunten die bij diabetes extra gevaarlijk zijn.

Diabetes RIZIV terugbetaling: financiële steun voor uw zorg

In België worden de risico’s van diabetes erkend door de overheid, wat zich vertaalt in een gedeeltelijke terugbetaling van podologische behandelingen. Het is belangrijk om te weten dat u recht heeft op deze diabetes RIZIV terugbetaling als u voldoet aan bepaalde voorwaarden.

Wie heeft recht op terugbetaling?

Patiënten die zijn opgenomen in een ‘Zorgtraject Diabetes’ of een ‘Voortraject’ (vroeger het diabetespaspoort) hebben recht op een aantal sessies bij een erkende podoloog per jaar. Als erkend podoloog (RIZIV-nr: 5-70831-14-701) kan ik deze zorg verlenen en de nodige documenten in orde maken.

Afhankelijk van uw risicogroep (Simm’s score 1, 2 of 3) heeft u recht op twee terugbetaalde behandelingen per jaar. Deze sessies zijn bedoeld voor zowel de preventieve screening als de noodzakelijke medische voetzorg, zoals het veilig verwijderen van overmatig eelt of het behandelen van risiconagels. Een voorschrift van uw huisarts is hiervoor noodzakelijk.

Zelfzorg: 5 tips die u thuis kunt toepassen

Hoewel de controle bij de podoloog cruciaal is, gebeurt het belangrijkste werk thuis. Als podoloog geef ik mijn patiënten in Zwevegem altijd de volgende basisregels mee:

Inspecteer uw voeten dagelijks: Gebruik eventueel een spiegel om de onderkant van uw voeten te bekijken. Let op roodheid, blaren, wondjes of zwellingen. Ziet u iets vreemds? Neem direct contact op.
Was uw voeten voorzichtig: Gebruik lauw water (test de temperatuur met uw elleboog, niet met uw voet!) en milde zeep. Droog uw voeten daarna zeer goed af, vooral tussen de tenen, om schimmelinfecties te voorkomen.
Hydrateer de huid: De huid bij diabetespatiënten is vaak erg droog, wat kan leiden tot kloven. Smeer uw voeten dagelijks in met een hydraterende crème, maar vermijd de ruimte tussen de tenen.
Loop nooit op blote voeten: Zelfs niet binnenshuis. Een klein splinstertje of een harde rand kan ongemerkt een wonde veroorzaken. Draag altijd goed passende kousen en schoenen.
Koop schoenen in de namiddag: Uw voeten kunnen in de loop van de dag wat opzwellen. Door in de namiddag schoenen te kopen, verkleint u de kans op knellende schoenen en drukpunten.

Wanneer moet u direct aan de bel trekken?

Wachten tot de volgende afspraak is niet altijd een optie. Er zijn een aantal “red flags” waarbij u onmiddellijk contact moet opnemen met uw huisarts of met mij in de praktijk:

Een wonde die na twee dagen nog niet begint te genezen.
Verandering in kleur (roodheid, blauwe of zwarte plekken).
Lokale warmte of zwelling van de voet.
Pusvorming of een onaangename geur.
Koorts in combinatie met een voetprobleem.

Bij diabetes is “even afwachten” vaak de slechtste strategie. Snel handelen kan het verschil maken tussen een eenvoudige behandeling en een langdurig ziekenhuistraject.

Samen zorgen we voor uw voeten bij FootFlow

Diabetes hoeft niet te betekenen dat u voetproblemen krijgt, zolang de opvolging maar nauwgezet gebeurt. Als podoloog sta ik klaar om u hierin te begeleiden. Of het nu gaat om een eerste screening na uw diagnose, de jaarlijkse controle voor uw diabetes RIZIV terugbetaling, of gespecialiseerde diabetische voetzorg voor risicovoeten; u bent van harte welkom in mijn praktijk in Zwevegem.

Mijn doel is om u mobiel en pijnvrij te houden, zodat u kunt blijven genieten van de dingen die voor u belangrijk zijn. Door middel van professionele screening, advies op maat en een persoonlijke aanpak werken we samen aan de gezondheid van uw voeten.

Heeft u diabetes en is het tijd voor uw jaarlijkse voetscreening? Of heeft u een specifiek probleem aan uw voeten waar u zich zorgen over maakt?

Wacht niet tot kleine kwaaltjes grote problemen worden. Maak vandaag nog een afspraak bij FootFlow. U kunt eenvoudig online boeken via de website of telefonisch contact opnemen voor een consultatie in Zwevegem. Samen houden we uw voeten in topconditie.

Maak hier uw afspraak bij FootFlow Zwevegem: footflow.be

Heeft u vragen of wilt u een afspraak maken? Contacteer FootFlow of boek online.

Medische disclaimer: De informatie in dit artikel dient ter algemene informatie en vervangt geen persoonlijk medisch advies. Raadpleeg uw huisarts of podoloog bij aanhoudende klachten.