Voetklachten tijdens de zwangerschap – Oorzaken, Symptomen & Behandeling

Voetklachten tijdens de zwangerschap: wat u moet weten

Een zwangerschap is een bijzondere periode in uw leven, maar ze brengt ook heel wat veranderingen mee voor uw lichaam, niet in het minst voor uw voeten. Als podoloog bij FootFlow in Zwevegem begeleid ik regelmatig zwangere vrouwen die te kampen krijgen met voetpijn, gezwollen voeten of veranderingen in hun voetstand. Uit onderzoek blijkt dat meer dan de helft van alle zwangere vrouwen op een bepaald moment last krijgt van voetklachten. Het goede nieuws: met de juiste aanpak kunt u deze klachten aanzienlijk verlichten of zelfs voorkomen.

In dit artikel leg ik uit welke voetklachten het vaakst voorkomen tijdens de zwangerschap, waarom ze ontstaan en wat u er zelf aan kunt doen. Uiteraard vertel ik ook wanneer het verstandig is om een podoloog te raadplegen.

Veelvoorkomende voetklachten bij zwangere vrouwen

Gezwollen voeten en enkels (oedeem)

Gezwollen voeten en enkels zijn de meest voorkomende klacht tijdens de zwangerschap, vooral in het tweede en derde trimester. Uw lichaam houdt meer vocht vast en het groeiende baarmoedergewicht oefent druk uit op de bloedvaten in het bekken, waardoor de veneuze terugstroom vanuit de benen wordt bemoeilijkt. Het resultaat: voeten en enkels die dik aanvoelen, vooral aan het einde van de dag of na lang staan.

Licht oedeem is normaal en onschuldig. Let wel op: plotse, ernstige zwelling, vooral in combinatie met hoofdpijn of visusstoornissen, kan wijzen op pre-eclampsie. Raadpleeg in dat geval onmiddellijk uw arts of vroedvrouw.

Platvoeten en een verzakt voetgewelf

Tijdens de zwangerschap produceert uw lichaam het hormoon relaxine. Dit hormoon maakt de ligamenten en gewrichtsbanden soepeler ter voorbereiding op de bevalling, maar het heeft ook invloed op de banden in uw voeten. Het voetgewelf kan hierdoor lager komen te liggen, wat leidt tot functionele platvoeten. In combinatie met de toegenomen lichaamsbelasting kan dit pijn veroorzaken in de voetboog, de binnenzijde van de enkel en zelfs in de knieën of de lage rug.

Opvallend is dat deze verandering bij sommige vrouwen permanent blijft na de zwangerschap. De voeten kunnen tot een halve maat groter worden door het uitrekken van de ligamenten en het uitzakken van het voetgewelf.

Hielpijn

Hielpijn, vaak gerelateerd aan fasciitis plantaris of overbelasting van het hielkussen, komt frequent voor bij zwangere vrouwen. De combinatie van gewichtstoename, een veranderde lichaamshouding en verzwakte voetbanden zorgt voor verhoogde druk op de hiel en de plantaire fascia. Typisch is een stekende pijn onder de hiel bij de eerste stappen ‘s ochtends of na langdurig zitten.

Bredere voeten

Door de inwerking van relaxine op de voetbanden en de toegenomen belasting worden de voeten letterlijk breder. Veel zwangere vrouwen merken dat hun schoenen niet meer passen, zelfs niet na de zwangerschap. Dit is een veelvoorkomend maar weinig besproken fenomeen.

Krampen en vermoeide voeten

Spierkrampen in de voeten en kuiten, vooral ‘s nachts, komen regelmatig voor tijdens de zwangerschap. Deze kunnen het gevolg zijn van vermoeidheid, veranderde bloedcirculatie of tekorten aan mineralen zoals magnesium en calcium.

Waarom krijgt u voetklachten tijdens de zwangerschap?

De voetklachten tijdens de zwangerschap worden veroorzaakt door een samenspel van drie belangrijke factoren:

Hormonale veranderingen

Het hormoon relaxine speelt een centrale rol. Dit hormoon wordt vanaf het eerste trimester aangemaakt en bereikt zijn piekconcentratie rond de veertiende week. Relaxine maakt het bindweefsel, de ligamenten en de gewrichtsbanden in het hele lichaam soepeler. In de voeten leidt dit tot een verminderde stabiliteit van het voetgewelf en de gewrichten, waardoor de voet meer uitzakt en breder wordt onder belasting.

Gewichtstoename

Tijdens een gezonde zwangerschap neemt het lichaamsgewicht met gemiddeld 10 tot 15 kilogram toe. Deze extra belasting wordt bij elke stap opgevangen door de voeten. Aangezien de druk op de voetzool proportioneel toeneemt met het lichaamsgewicht, worden structuren zoals de plantaire fascia, het hielkussen en het voetgewelf aanzienlijk meer belast.

Verschoven zwaartepunt

Naarmate de buik groeit, verschuift het zwaartepunt van het lichaam naar voren. Om het evenwicht te bewaren, past het lichaam automatisch de houding aan: de rug gaat meer in lordose (holle rug) en de druk op de voorvoet neemt toe. Deze veranderde lichaamshouding beïnvloedt het gangpatroon en kan leiden tot overbelasting van bepaalde zones in de voet.

Wat kunt u zelf doen?

Met een aantal eenvoudige maatregelen kunt u voetklachten tijdens de zwangerschap aanzienlijk verminderen of voorkomen:

Kies het juiste schoeisel

Draag schoenen met een goede voetgewelfondersteuning, een stevig hielkapje en voldoende ruimte voor de tenen. Vermijd platte schoenen zonder steun, hakken hoger dan 3 centimeter en te nauwe schoenen. Koop indien nodig schoenen in een grotere maat of wijdte. Een stevig, comfortabel paar schoenen is een van de beste investeringen die u kunt doen tijdens de zwangerschap.

Leg de benen hoog

Leg uw benen meerdere keren per dag omhoog, idealiter boven harthoogte. Dit bevordert de veneuze terugstroom en helpt de zwelling te verminderen. Probeer dit minstens 15 tot 20 minuten per keer te doen, bijvoorbeeld na het werk of voor het slapengaan.

Blijf bewegen

Regelmatige, milde beweging zoals wandelen, zwemmen of zwangerschapsyoga stimuleert de bloedcirculatie in de benen en voeten. Vermijd daarentegen langdurig stilstaan, aangezien dit de zwelling verergert. Wanneer u lang moet staan, wissel dan regelmatig van standbeen en maak kleine bewegingen met de voeten.

Voet- en kuitoefeningen

Eenvoudige oefeningen kunnen veel verschil maken:

• Voetpomp: beweeg de voeten afwisselend op en neer (alsof u het gaspedaal indrukt) terwijl u zit. Herhaal dit 20 keer, meerdere malen per dag.
• Teenstand: ga voorzichtig op de tenen staan en zakken weer terug. Dit versterkt de kuitspieren en bevordert de circulatie.
• Voetcirkels: draai de voeten in cirkels, 10 keer in elke richting. Dit helpt tegen stijfheid en verbetert de doorbloeding.
• Kuitrekking: plaats de handen tegen de muur, zet een been naar achteren en druk de hiel in de grond. Houd de rek 20 seconden aan en wissel van been.

Hydratatie en voeding

Drink voldoende water. Paradoxaal genoeg helpt voldoende drinken om vochtretentie te verminderen. Zorg ook voor voldoende inname van magnesium en calcium, in overleg met uw arts of vroedvrouw, om spierkrampen te voorkomen.

Koeling en massage

Een koele voetbad aan het einde van de dag kan verlichting bieden bij gezwollen, vermoeide voeten. Een zachte voetmassage stimuleert de bloedcirculatie en verlicht spierspanning. Rol de voetzool over een tennisbal voor een eenvoudige zelfmassage.

Wanneer naar de podoloog?

Raadpleeg een podoloog wanneer:

• De voetpijn aanhoudt ondanks de hierboven beschreven maatregelen.
• U hielpijn ervaart die het dagelijks functioneren beperkt, zoals typische startpijn ‘s ochtends.
• U merkt dat uw voetgewelf duidelijk is verzakt of dat uw voeten breder zijn geworden.
• U pijn heeft in de knieën, heupen of lage rug die mogelijk samenhangt met veranderingen in uw voetstand.
• U moeite heeft met lopen of evenwicht houden door veranderingen in uw gangpatroon.
• U wilt voetklachten voorkomen en advies wenst over geschikt schoeisel of preventieve steunzolen.

Hoe eerder u met voetklachten naar de podoloog komt, hoe effectiever de behandeling. Tijdens de zwangerschap is het lichaam voortdurend in verandering, en een tijdige aanpak voorkomt dat klachten chronisch worden.

Hoe kan FootFlow u helpen?

Bij FootFlow in Zwevegem bied ik gerichte ondersteuning voor zwangere vrouwen met voetklachten. Mijn aanpak is afgestemd op de specifieke behoeften en veranderingen die de zwangerschap met zich meebrengt.

Biomechanisch onderzoek

Ik voer een grondig biomechanisch onderzoek uit waarbij ik uw voetstand, gangpatroon, beenstand en lichaamshouding analyseer. Met behulp van een drukplatmeting breng ik de drukverdeling onder uw voeten objectief in kaart. Zo kan ik precies vaststellen welke structuren overbelast worden en waar de oorzaak van uw klachten ligt.

Steunzolen op maat

Op basis van het biomechanisch onderzoek vervaardig ik steunzolen op maat die het voetgewelf ondersteunen, de drukverdeling optimaliseren en de belasting op pijnlijke zones verminderen. Steunzolen zijn volkomen veilig tijdens de zwangerschap en bieden direct verlichting bij klachten zoals platvoeten, hielpijn en vermoeide voeten. Ze passen in uw dagelijkse schoenen en kunnen na de zwangerschap worden aangepast aan de eventueel veranderde voetstand.

Schoeiseladvies en oefenprogramma

Naast steunzolen ontvangt u persoonlijk advies over geschikt schoeisel voor elke fase van de zwangerschap. Ik stel een oefenprogramma samen met veilige rek- en versterkingsoefeningen die u thuis kunt uitvoeren om uw voeten en kuiten in conditie te houden.

Voetverzorging

Naarmate de zwangerschap vordert, wordt het steeds moeilijker om zelf uw voeten te verzorgen. Bij FootFlow kunt u terecht voor professionele voetverzorging, inclusief nagelbehandeling, eeltverwijdering en advies over huidverzorging van de voeten.

Neem contact op

Heeft u voetklachten tijdens uw zwangerschap, of wilt u deze voorkomen? Neem gerust contact op met FootFlow in Zwevegem voor een afspraak. Samen zorgen we ervoor dat u comfortabel door uw zwangerschap kunt stappen. Een tijdige aanpak maakt het verschil: hoe eerder we uw voetklachten in kaart brengen, hoe gerichter we kunnen behandelen en hoe sneller u verlichting ervaart.