Morton Neuralgie – Oorzaken, Symptomen & Behandeling

Wat is Morton neuralgie?

Morton neuralgie, ook wel Morton neuroom of intermetatarsale neuralgie genoemd, is een pijnlijke aandoening van de voorvoet die veroorzaakt wordt door een verdikking van het weefsel rond een interdigitale zenuw. De zenuw die het vaakst is aangedaan, loopt tussen het derde en vierde middenvoetsbeentje (metatarsaal), hoewel de aandoening ook tussen het tweede en derde metatarsaal kan voorkomen. De naam is afkomstig van Thomas George Morton, een Amerikaanse chirurg die de aandoening in 1876 beschreef.

Strikt genomen is de term “neuroom” misleidend: het gaat niet om een echte gezwel of tumor, maar om een perineurale fibrose. Dat wil zeggen dat het bindweefsel rondom de zenuw verdikt als reactie op chronische irritatie en compressie. Deze verdikking kan de omvang bereiken van een erwt of kleine knikker en oefent druk uit op de zenuw, wat leidt tot scherpe pijn, een branderig gevoel en tintelingen in de aangrenzende tenen.

Morton neuralgie komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen (verhouding 4:1), vermoedelijk door het vaker dragen van nauw, puntig schoeisel met hoge hakken. De aandoening treft voornamelijk volwassenen tussen 40 en 60 jaar, maar kan op elke leeftijd voorkomen.

Bij FootFlow in Zwevegem heeft podoloog Marie Roelstraete ruime ervaring met de conservatieve behandeling van Morton neuralgie door middel van biomechanisch onderzoek en steunzolen op maat.

Oorzaken

Morton neuralgie ontstaat door herhaalde compressie en irritatie van de interdigitale zenuw in de voorvoet. De volgende factoren dragen bij:

Anatomische predispositie: de interdigitale zenuw ter hoogte van de derde intermetatarsale ruimte is anatomisch kwetsbaarder dan op andere locaties. Op deze plek komen de mediale en laterale plantaire zenuwen samen, waardoor de zenuw dikker is en meer blootgesteld aan compressie door het diepe transversale metatarsale ligament.

Nauw schoeisel: schoenen met een smalle neus drukken de middenvoetsbeentjes samen, waardoor de ruimte voor de zenuw verkleint en deze samengedrukt wordt. Dit is de meest voorkomende uitlokkende factor.

Hoge hakken: hakken hoger dan 5 centimeter verschuiven het lichaamsgewicht naar de voorvoet, waardoor de druk op de metatarsale kopjes en de interdigitale zenuwen toeneemt. De combinatie van hoge hakken en een smalle neus is bijzonder belastend.

Biomechanische afwijkingen: overmatige pronatie, een platvoet of een instabiele voorvoet verhogen de mobiliteit tussen de metatarsalen, waardoor de zenuw meer wrijving ondervindt. Een verlaagd transversaal voetgewelf (spreidvoet) brengt de metatarsale kopjes dichter bij elkaar.

Overbelasting: activiteiten die herhaalde druk op de voorvoet uitoefenen, zoals hardlopen, tennissen, balletdansen of langdurig staan, verhogen het risico. Sporters die op de voorvoet lopen of afzetten, zijn bijzonder kwetsbaar.

Bursa-vorming of ganglion: een slijmbeurs (bursa) of cyste in de intermetatarsale ruimte kan de zenuw comprimeren en soortgelijke symptomen veroorzaken.

Verdikking van het transversale metatarsale ligament: dit ligament loopt dwars over de metatarsale kopjes en de zenuw loopt er precies onderdoor. Verdikking of verstijving van dit ligament vergroot de compressie op de zenuw.

Symptomen

De klachten bij Morton neuralgie zijn kenmerkend en worden door veel patiënten op een typische manier beschreven:

• Scherpe, brandende pijn: de pijn zit in de bal van de voet en straalt vaak uit naar de aangrenzende tenen (meestal de derde en vierde teen). Patiënten beschrijven het als een branderig, stekend of elektrisch schokachtig gevoel.
• Gevoel van een kiezelsteen: veel patiënten hebben het gevoel dat er een kiezelsteentje, een prop of een vouw in hun sok onder de voorvoet zit.
• Tintelingen en dove gevoelens: de aangedane tenen kunnen tintelen of gevoelloos worden, vergelijkbaar met het gevoel wanneer een ledemaat “slaapt”.
• Pijn die verergert bij belasting: de klachten nemen toe bij staan, lopen (vooral op harde ondergronden) en het dragen van nauw schoeisel. Traplopen en hurken verergeren de pijn.
• Verlichting bij rust: de pijn vermindert bij rust, bij het uittrekken van de schoenen en bij het masseren van de voorvoet.
• Periodiek karakter: in het beginstadium komen de klachten en gaan ze weer. Later wordt de pijn constanter en intenser.
• Nachtelijke pijn: in gevorderde stadia kan de pijn ook in rust en ‘s nachts optreden.
• Mulder-klik: bij klinisch onderzoek kan een hoorbare of voelbare klik worden opgewekt door laterale compressie van de voorvoet, gecombineerd met druk in de intermetatarsale ruimte.

Risicofactoren

De volgende factoren verhogen het risico op Morton neuralgie:

• Vrouwelijk geslacht: 4 keer vaker bij vrouwen, vermoedelijk gerelateerd aan schoeiselkeuze.
• Nauw, puntig schoeisel: de belangrijkste modificeerbare risicofactor.
• Hoge hakken: hakken boven 5 centimeter.
• Spreidvoet: een verlaagd transversaal voetgewelf.
• Overmatige pronatie: platvoet of hypermobiele voet.
• Leeftijd 40-60 jaar: de meest voorkomende leeftijdscategorie.
• Hardlopen en impactsporten: herhaalde voorvoetbelasting.
• Beroepen met langdurig staan: horeca, retail, gezondheidszorg.
• Eerder voetletsel: trauma aan de voorvoet.
• Overgewicht: verhoogde druk op de voorvoet.
• Hallux valgus of bunion: verandert de biomechanica van de voorvoet en verhoogt de druk lateraal.

Wat kunt u zelf doen?

Bij milde klachten kunt u de volgende maatregelen treffen:

Schoeisel aanpassen: dit is de belangrijkste stap. Draag schoenen met een brede neus die de voorvoet niet samenknijpt. De tenen moeten vrij kunnen spreiden. Vermijd puntige schoenen, hoge hakken en nauwe sportschoenen. Kies schoenen met een uitneembare binnenzool zodat u eventueel een steunzool kunt plaatsen.

Metatarsale pelotte: een zelfklevend pelotte-kussentje (verkrijgbaar in de apotheek) achter de metatarsale kopjes kan de middenvoetsbeentjes spreiden en de druk op de zenuw verminderen. Plaats het net achter (proximaal van) het pijnpunt, niet erop.

Masseren en mobiliseren: masseer de voorvoet dagelijks door de metatarsalen voorzichtig uit elkaar te spreiden. Rol een tennisbal of flesje met ijswater onder uw voorvoet.

IJsapplicatie: bij acute pijn kunt u een ijspakking (in een handdoek) gedurende 15 minuten op de voorvoet leggen, twee tot drie keer per dag.

Rust en activiteitaanpassing: vermijd tijdelijk activiteiten die de klachten verergeren. Kies voor lage-impactsporten als alternatief: zwemmen, fietsen of aquajoggen.

Teenspreidoefeningen: spreid uw tenen actief zo ver mogelijk en houd 5 seconden vast. Herhaal 10 keer, drie keer per dag. Dit vergroot de ruimte tussen de metatarsalen.

Ontstekingsremmers: bij acute klachten kan een korte kuur met ibuprofen of naproxen de ontsteking en pijn verminderen. Overleg met uw apotheker of huisarts.

Behandeling bij FootFlow

Bij FootFlow in Zwevegem biedt podoloog Marie Roelstraete een gerichte conservatieve behandeling aan voor Morton neuralgie. De aanpak is gebaseerd op het verminderen van de druk op de aangedane zenuw.

Biomechanisch onderzoek: Marie voert een uitgebreid onderzoek uit van uw voorvoetstructuur, voetstand, looppatroon en drukdistributie. Het klinisch onderzoek omvat de Mulder-test en palpatie van de intermetatarsale ruimte. De bevindingen vormen de basis voor een gericht behandelplan.

Steunzolen op maat: de hoeksteen van de podologische behandeling is een steunzool op maat met een metatarsale pelotte. Deze pelotte is een verhoogd gedeelte net achter de metatarsale kopjes dat de middenvoetsbeentjes uit elkaar spreidt en zo de intermetatarsale ruimte vergroot. Hierdoor vermindert de compressie op de zenuw. De steunzool ondersteunt tevens het transversale en longitudinale voetgewelf en corrigeert eventuele biomechanische afwijkingen.

Drukontlasting: Marie kan met behulp van polsters en viltverbanden de directe druk op de pijnlijke zone verminderen. Dit biedt onmiddellijke verlichting en kan worden toegepast terwijl de steunzolen worden vervaardigd.

Schoeiseladvies: gericht advies over het meest geschikte schoeisel is essentieel. Marie beoordeelt uw huidige schoenen en adviseert over breedte, hakhoogte, demping en type zool. In sommige gevallen kan een doorverwijzing naar een orthopedisch schoentechnicus nodig zijn.

Mobilisatietechnieken: Marie kan handmatige mobilisatietechnieken toepassen op de metatarsalen om de beweeglijkheid van de voorvoet te verbeteren en de intermetatarsale ruimte te vergroten.

Oefentherapie: u ontvangt een thuisoefenprogramma gericht op het spreiden van de voorvoet, het versterken van de intrinsieke voetmusculatuur en het verbeteren van de voetflexibiliteit.

Opvolging en evaluatie: Marie plant opvolgafspraken in om het effect van de behandeling te evalueren en indien nodig bij te sturen. Bij onvoldoende resultaat na 3 tot 6 maanden conservatieve behandeling kan zij doorverwijzen voor aanvullende diagnostiek (echografie, MRI) of behandeling (infiltratie, chirurgie).

Wanneer naar de huisarts?

Raadpleeg uw huisarts als de voorvoetpijn niet verbetert met bovenstaande zelfzorgmaatregelen en podologische behandeling, of in de volgende situaties:

• Ernstige, aanhoudende pijn die uw dagelijks functioneren beperkt ondanks conservatieve behandeling.
• Nachtelijke pijn die u uit uw slaap houdt.
• Progressief gevoelsverlies in de tenen dat wijst op toenemende zenuwcompressie.
• Verdenking op een andere diagnose: niet alle voorvoetpijn is Morton neuralgie. Stressfracturen, metatarsalgie, capsulitis, artritis en andere aandoeningen kunnen vergelijkbare symptomen geven.
• Behoefte aan infiltratie: uw huisarts kan een corticosteroïd-infiltratie uitvoeren of u doorverwijzen naar een orthopedist of pijnspecialist.
• Overweging van chirurgie: als conservatieve behandeling na 6 tot 12 maanden onvoldoende resultaat geeft, kan een doorverwijzing naar een orthopedisch chirurg voor een neurectomie aangewezen zijn.
• Bilaterale of multipele klachten: Morton neuralgie op meerdere locaties of aan beide voeten kan wijzen op een systemische oorzaak die nader onderzoek behoeft.

Heeft u last van pijn in de bal van uw voet, tintelingen in uw tenen of het gevoel van een kiezelsteen onder uw voet? Maak een afspraak bij FootFlow in Zwevegem. Podoloog Marie Roelstraete onderzoekt uw voorvoet grondig en stelt een persoonlijk behandelplan op om uw klachten te verminderen.