Is hallux valgus erfelijk?

Ja, erfelijke aanleg speelt een belangrijke rol. Als hallux valgus in uw familie voorkomt, heeft u een verhoogd risico. De aandoening zelf is niet erfelijk, maar de voetstructuur die ervoor vatbaar maakt wel.

Kunnen steunzolen hallux valgus genezen?

Steunzolen kunnen hallux valgus niet genezen, maar ze kunnen de progressie vertragen en de pijn aanzienlijk verminderen door de voetmechanica te verbeteren en de druk op het gewricht te verminderen.

Wanneer is een operatie nodig bij hallux valgus?

Een operatie wordt overwogen wanneer conservatieve behandelingen onvoldoende verlichting bieden en de aandoening het dagelijks functioneren ernstig belemmert. Uw podoloog of huisarts kan u doorverwijzen naar een orthopedisch chirurg.

Welke schoenen zijn geschikt bij hallux valgus?

Kies schoenen met een brede teenbox, soepel bovenmateriaal en voldoende ruimte voor de tenen. Vermijd spitse schoenen en hoge hakken. Podoloog Marie Roelstraete geeft u persoonlijk schoeiselsadvies.

Kan hallux valgus ook bij kinderen voorkomen?

Ja, juveniele hallux valgus komt voor bij kinderen en adolescenten, vaak door erfelijke aanleg. Vroegtijdige opsporing en behandeling met steunzolen kan de progressie vertragen.

Doet hallux valgus altijd pijn?

Nee, niet alle patiënten met hallux valgus ervaren pijn. Sommigen hebben enkel een cosmetische afwijking zonder klachten. Pijn ontstaat meestal door druk van schoeisel op de bunion of door slijtage in het gewricht.

Hoe snel verergert hallux valgus?

De snelheid verschilt sterk per persoon. Zonder behandeling verergert de afwijking doorgaans geleidelijk over maanden tot jaren. Goede steunzolen en geschikt schoeisel kunnen de progressie aanzienlijk vertragen.

Hallux Valgus | Oorzaken & Behandeling

Wat is hallux valgus?

Hallux valgus, in de volksmond ook wel een scheve grote teen of bunion genoemd, is een van de meest voorkomende standafwijkingen van de voorvoet. Bij deze aandoening wijkt de grote teen (hallux) geleidelijk af in de richting van de kleinere tenen, terwijl het eerste middenvoetsbeentje (metatarsaal I) naar de binnenzijde van de voet verschuift. Hierdoor ontstaat een opvallende bottige uitstulping — de bunion — aan de binnenzijde van de voet, ter hoogte van het basisgewricht van de grote teen (metatarsofalangeaal gewricht I).

De afwijking is meer dan alleen een cosmetisch probleem. Naarmate de hoek tussen de grote teen en het middenvoetsbeentje toeneemt, verandert de gehele biomechanica van de voorvoet. Dit kan leiden tot pijn, ontsteking, problemen met schoeisel en uiteindelijk tot slijtage van het gewrichtskraakbeen (artrose).

Bij FootFlow in Zwevegem behandelt podoloog Marie Roelstraete regelmatig patiënten met hallux valgus. Door een combinatie van biomechanisch onderzoek, steunzolen op maat en gericht advies kan de progressie van de aandoening vertraagd worden en de levenskwaliteit aanzienlijk verbeterd.

Oorzaken

De ontwikkeling van hallux valgus is multifactorieel, wat betekent dat er zelden één enkele oorzaak aan te wijzen is. Verschillende factoren werken samen:

Erfelijke aanleg. Genetische factoren spelen een belangrijke rol bij het ontstaan van hallux valgus. De voetstructuur, de laxiteit van de gewrichtsbanden en de vorm van het gewrichtsoppervlak worden grotendeels bepaald door erfelijkheid. Onderzoek toont aan dat hallux valgus in meer dan 60% van de gevallen familiaal voorkomt.

Biomechanische factoren. Een afwijkende voetmechanica, zoals overmatige pronatie, een platvoet of hypermobiliteit van het eerste straal (het eerste middenvoetsbeentje en de grote teen), verhoogt de vatbaarheid voor hallux valgus. Bij overmatige pronatie wordt het eerste middenvoetsbeentje naar mediaal (binnenzijde) geduwd, waardoor de hallux valgushoek toeneemt.

Schoeisel. Hoewel schoeisel zelden de enige oorzaak is, kan het dragen van te nauwe, spitse schoenen of hoge hakken de ontwikkeling van hallux valgus versnellen bij personen met een aanleg. Hoge hakken verschuiven het lichaamsgewicht naar de voorvoet en duwen de grote teen in een afwijkende positie.

Geslacht en hormonale factoren. Vrouwen worden tot tien keer vaker getroffen dan mannen. Naast de invloed van schoeisel spelen hormonale factoren een rol, met name de grotere gewrichtslaxiteit bij vrouwen.

Reumatische aandoeningen. Reumatoïde artritis en andere inflammatoire gewrichtsaandoeningen kunnen het gewrichtskapsel en de steunbanden verzwakken, wat bijdraagt aan de ontwikkeling van hallux valgus.

Leeftijd. Met het ouder worden neemt de stabiliteit van de gewrichtsbanden af en verandert de voetstructuur, waardoor de kans op hallux valgus toeneemt.

Symptomen

De symptomen van hallux valgus variëren sterk in ernst en kunnen geleidelijk toenemen:

Zichtbare afwijking: Een duidelijk zichtbare bult aan de binnenzijde van de voet ter hoogte van het basisgewricht van de grote teen. De grote teen staat schuin richting de tweede teen.
Pijn en gevoeligheid: Pijn ter hoogte van de bunion, vooral bij het dragen van schoenen. De huid over de bunion kan rood, gezwollen en gevoelig zijn.
Bursitis: Ontsteking van de slijmbeurs (bursa) over de bunion, waardoor zwelling en pijn toenemen.
Eeltvorming: Verharding van de huid op plaatsen waar de tenen tegen elkaar drukken of waar overmatige druk ontstaat onder de voorvoet.
Verplaatsing van de tweede teen: In gevorderde gevallen kan de grote teen onder of over de tweede teen schuiven, waardoor ook deze teen in een afwijkende stand komt (hamertene).
Stijfheid: Beperkte beweeglijkheid van het basisgewricht van de grote teen, wat het aflopen (afzetten) bemoeilijkt.
Metatarsalgie: Pijn onder de voorvoet door een veranderde drukverdeling, omdat de grote teen zijn dragende functie verliest.
Moeite met schoeisel: Steeds meer moeite om passende schoenen te vinden die geen druk uitoefenen op de bunion.

Risicofactoren

Verschillende factoren verhogen het risico op het ontwikkelen of verergeren van hallux valgus:

Familiegeschiedenis: Een eerstegraads familielid met hallux valgus verhoogt uw risico significant.
Vrouwelijk geslacht: Vrouwen worden veel vaker getroffen, met een verhouding van circa 10:1 ten opzichte van mannen.
Leeftijd boven 40 jaar: De prevalentie neemt toe met de leeftijd.
Platvoeten of overmatige pronatie: Deze biomechanische kenmerken verhogen de spanning op het eerste metatarsofalangeale gewricht.
Hypermobiliteit: Overmatige beweeglijkheid van de gewrichten maakt de voet vatbaarder voor standafwijkingen.
Ongepast schoeisel: Het jarenlang dragen van te nauwe of spitse schoenen.
Reumatische aandoeningen: Ontstekingsziekten van de gewrichten.
Neuromusculaire aandoeningen: Bepaalde neurologische aandoeningen die de spierbalans in de voet verstoren.

Wat kunt u zelf doen?

Hoewel hallux valgus niet volledig omkeerbaar is zonder chirurgisch ingrijpen, zijn er tal van maatregelen die u zelf kunt nemen om de klachten te beheersen en de progressie te vertragen:

Geschikt schoeisel kiezen. Dit is de belangrijkste maatregel. Kies schoenen met een ruime, brede teenbox die de tenen voldoende ruimte geeft. Het bovenmateriaal moet soepel zijn (bij voorkeur zacht leer) om druk op de bunion te vermijden. Vermijd spitse schoenen en hakken hoger dan 3 centimeter.

Teenspreideroefeningen. Spreid uw tenen actief uit elkaar en probeer ze individueel te bewegen. Dit versterkt de intrinsieke voetspieren die de teenstand helpen stabiliseren. Herhaal deze oefening meerdere keren per dag.

Nachtspalk of teenspacer. Een teenspacer (siliconen kussentje tussen de grote en tweede teen) kan overdag verlichting bieden. Een nachtspalk kan helpen om de grote teen in een betere positie te houden tijdens de slaap.

IJsapplicatie. Bij een pijnlijke of gezwollen bunion kunt u gedurende 15 minuten ijs aanbrengen om de ontsteking en pijn te verminderen.

Voetbadomefeningen. Oefeningen zoals het oprapen van kleine voorwerpen met uw tenen of het scrunch-en van een handdoek versterken de voetmusculatuur.

Beschermende pads. Gelkussentjes of moleskin over de bunion beschermen tegen wrijving en druk van het schoeisel.

Behandeling bij FootFlow

Bij podologiepraktijk FootFlow in Zwevegem biedt podoloog Marie Roelstraete een uitgebreide, conservatieve behandeling voor hallux valgus die gericht is op pijnvermindering, functieverbetering en het vertragen van de progressie.

Biomechanisch onderzoek. De behandeling start met een grondig biomechanisch onderzoek waarbij Marie Roelstraete uw voetstand, looppatroon en de beweeglijkheid van uw gewrichten in kaart brengt. Door middel van drukmetingen wordt geanalyseerd hoe de krachten over uw voet verdeeld worden en waar overbelasting optreedt. Dit onderzoek vormt de basis voor een gerichte behandelstrategie.

Steunzolen op maat. Op basis van de bevindingen worden steunzolen op maat vervaardigd. Deze zolen corrigeren overmatige pronatie, ondersteunen de voetboog en verbeteren de drukverdeling onder de voorvoet. Door de biomechanische oorzaken aan te pakken, wordt de spanning op het eerste metatarsofalangeale gewricht verminderd en de progressie van de hallux valgus vertraagd.

Orthoplastie. In bepaalde gevallen kan Marie Roelstraete een orthoplastie (siliconen teencorrectie op maat) vervaardigen die de grote teen in een betere positie houdt en de druk op de bunion vermindert.

Oefentherapie. U ontvangt een gepersonaliseerd oefenprogramma om de intrinsieke voetspieren te versterken en de beweeglijkheid van het gewricht te behouden. Sterke voetspieren zijn essentieel voor de stabilisatie van de teenstand.

Schoeiselsadvies. Marie Roelstraete geeft gedetailleerd advies over geschikt schoeisel, afgestemd op uw voettype, activiteiten en persoonlijke voorkeuren. Goed schoeisel is een hoeksteen van de behandeling.

Regelmatige opvolging. De positie van de grote teen en de effectiviteit van de behandeling worden regelmatig geëvalueerd. Steunzolen worden indien nodig bijgesteld om een optimaal resultaat te blijven garanderen.

Wanneer naar de huisarts?

Raadpleeg uw huisarts in de volgende situaties:

De pijn is hevig en reageert niet op conservatieve maatregelen zoals aangepast schoeisel en steunzolen.
De bunion is rood, warm en sterk gezwollen, wat kan wijzen op een acute bursitis of infectie.
U merkt een snelle toename van de afwijking.
De grote teen overlapt de tweede teen of duwt deze in een afwijkende stand.
U heeft reumatische klachten of vermoedelijke gewrichtsontsteking.
Het gewricht van de grote teen is stijf en pijnlijk, wat kan wijzen op artrose.
U overweegt een chirurgische correctie en wilt een verwijzing naar een orthopedisch chirurg.
De aandoening beperkt uw dagelijkse activiteiten ondanks podologische behandeling.

Podoloog Marie Roelstraete bij FootFlow in Zwevegem werkt nauw samen met huisartsen en orthopedisch chirurgen in de regio Zwevegem en Kortrijk. Na het biomechanisch onderzoek kan zij u gericht adviseren over de noodzaak van een bijkomend medisch consult of chirurgische evaluatie. Aarzel niet om een afspraak te maken voor een persoonlijke beoordeling van uw klachten.

Hallux Valgus – Oorzaken, Symptomen & Behandeling