Eelt – Oorzaken, Symptomen & Behandeling

Wat is eelt?

Eelt, medisch hyperkeratose of callus genoemd, is een verdikking van de buitenste huidlaag (epidermis) die ontstaat als natuurlijke beschermingsreactie op herhaalde druk en wrijving. Wanneer de huid herhaaldelijk mechanisch belast wordt, versnelt de aanmaak van hoornstof (keratine) in de opperhuid. Het resultaat is een harde, verdikte laag dode huidcellen die de onderliggende weefsels moet beschermen tegen verdere schade.

Op de voeten komt eelt bijzonder vaak voor, aangezien de voeten dagelijks ons volledige lichaamsgewicht dragen en onderhevig zijn aan constante druk en wrijving bij het lopen en staan. De meest voorkomende locaties zijn de hielzone, de bal van de voet (onder de metatarsaalkoppen), de buitenrand van de grote teen en de zijkant van de kleine teen.

Hoewel eelt in wezen een beschermingsmechanisme is, kan overmatige eeltvorming pijnlijk en problematisch worden. Dik eelt kan scheuren (kloven), druk uitoefenen op onderliggende structuren en een gevoel van lopen op kiezelstenen veroorzaken. Bij diabetespatiënten kan eelt zelfs een ernstig risico vormen doordat het kan leiden tot drukwonden.

Bij podologiepraktijk FootFlow in Zwevegem biedt podoloog Marie Roelstraete professionele voetverzorging aan, waaronder deskundige eeltbehandeling. Naast het verwijderen van het eelt gaat zij steeds op zoek naar de onderliggende oorzaak om herhaling te beperken.

Oorzaken

Eeltvorming op de voeten heeft altijd een onderliggende oorzaak. Het begrijpen van deze oorzaak is essentieel voor een effectieve behandeling:

Mechanische druk en wrijving. De basale oorzaak van alle eeltvorming is herhaalde mechanische belasting. Overal waar de huid herhaaldelijk gedrukt of gewreven wordt, zal eeltvorming optreden. De specifieke locatie van het eelt geeft waardevolle informatie over de onderliggende oorzaak.

Ongepast schoeisel. Schoenen die te nauw zijn, te los zitten, te harde zolen hebben of onvoldoende steun bieden, zijn een veelvoorkomende oorzaak van eeltvorming. Hoge hakken verplaatsen het gewicht naar de voorvoet en veroorzaken overmatige eeltvorming onder de metatarsaalkoppen.

Biomechanische afwijkingen. Afwijkingen in de voetstand en het looppatroon, zoals platvoeten, holvoeten, overmatige pronatie of een afwijkend afwikkelpatroon, veranderen de drukverdeling onder de voet. Zones die meer belast worden dan normaal, reageren met verhoogde eeltvorming.

Voetdeformiteiten. Hallux valgus, hamertenen, klauwtenen en andere standafwijkingen van de tenen creëren abnormale drukpunten waar eelt ontstaat.

Lopen op blote voeten. Regelmatig op blote voeten lopen, vooral op harde ondergronden, stimuleert de eeltvorming als beschermingsmechanisme.

Droge huid. Een droge huid is minder soepel en vatbaarder voor verharding en kloven. Met het ouder worden neemt de vochtgehalte van de huid af, wat de eeltvorming bevordert.

Staande beroepen. Langdurig staan op harde vloeren verhoogt de mechanische belasting op de voetzolen en bevordert eeltvorming.

Overgewicht. Extra lichaamsgewicht verhoogt de druk op de voetzolen, met name op de hiel en de bal van de voet.

Symptomen

Eelt op de voeten uit zich op verschillende manieren:

• Verdikte huid: Gelige tot bruinachtige, harde zones van verdikte huid, meestal op de hiel, de bal van de voet of de zijkant van de grote teen.
• Droge, schilferige huid: De aangetaste huid voelt ruw en droog aan en kan schilferen.
• Pijn bij druk: Uitgesproken eelt kan pijn veroorzaken bij het lopen of staan, alsof u op een kiezelsteentje loopt.
• Kloven: Dikke eeltlagen, vooral op de hiel, kunnen scheuren en diepe, pijnlijke kloven vormen die zelfs kunnen bloeden.
• Branderig gevoel: Sommige patiënten ervaren een brandend gevoel ter hoogte van het eelt, vooral na langdurig staan of lopen.
• Verminderd gevoel: Zeer dik eelt kan het gevoel in de voetzool verminderen, wat vooral bij diabetespatiënten risicovol is.

Risicofactoren

De volgende factoren verhogen de kans op overmatige eeltvorming:

• Leeftijd: Met het ouder worden wordt de huid dunner en droger, maar paradoxaal genoeg neemt de neiging tot eeltvorming toe door verminderde veerkracht van het vetweefsel onder de voet.
• Diabetes: Diabetespatiënten hebben een verhoogd risico op overmatige eeltvorming en de daaruit voortvloeiende complicaties.
• Perifeer vaatlijden: Verminderde doorbloeding beïnvloedt de huidkwaliteit en het herstelvermogen.
• Voetdeformiteiten: Hallux valgus, hamertenen, platvoeten en holvoeten.
• Staande beroepen: Verkopers, verpleegkundigen, horecapersoneel en fabrieksarbeiders.
• Sportbeoefening: Lopers, wandelaars en dansers.
• Overgewicht: Verhoogde mechanische belasting.
• Droge huid en huidaandoeningen: Eczeem, psoriasis en ichthyosis.

Wat kunt u zelf doen?

Met de juiste zelfzorg kunt u de eeltvorming beheersen en verminderen:

Dagelijkse vochtinbrengende verzorging. Breng dagelijks een vochtinbrengende voetcrème aan, bij voorkeur met ureum (10-25%). Ureum heeft een keratolytische werking die de verdikte huid zachter maakt en de eeltvorming vertraagt. Breng de crème aan na het wassen en drogen van de voeten, maar niet tussen de tenen.

Wekelijks voetbad. Week uw voeten eenmaal per week gedurende 15 tot 20 minuten in lauw water. Dit maakt het eelt zachter. Na het bad kunt u met een puimsteen of voetvijl voorzichtig het geweekte eelt verwijderen. Wrijf altijd in één richting en wees niet te agressief.

Geschikt schoeisel. Draag schoenen die goed passen, voldoende ruimte bieden voor de tenen en een comfortabele zool hebben. Vermijd schoenen met harde, ongedempt zolen. Laat uw voeten ‘s namiddags passen, wanneer ze licht gezwollen zijn.

Beschermende pads. Gelkussentjes of viltringen op drukpunten verminderen de wrijving en druk die eeltvorming veroorzaken.

Sokken. Draag sokken van natuurlijke materialen (katoen, wol) of functionele sportsokken die vocht afvoeren en wrijving verminderen.

Veilig verwijderen. Gebruik nooit een scheermesje, eeltschaaf of ander scherp instrument om eelt te verwijderen. Het risico op verwondingen en infecties is te groot. Beperk u tot een puimsteen of voetvijl.

Hydratatie. Drink voldoende water om uw huid van binnenuit gehydrateerd te houden.

Behandeling bij FootFlow

Bij podologiepraktijk FootFlow in Zwevegem biedt podoloog Marie Roelstraete professionele voetverzorging aan die verder gaat dan alleen het verwijderen van eelt.

Professionele eeltverwijdering. Met behulp van gespecialiseerd instrumentarium verwijdert Marie Roelstraete het overtollige eelt vakkundig en pijnloos. De verdikte huidlaag wordt laag per laag verwijderd tot de gezonde, soepele huid bereikt is. Het resultaat is een zachte, comfortabele voetzool zonder pijnlijke drukpunten.

Kloovenbehandeling. Diepe kloven in het eelt worden professioneel behandeld. De randen van de kloof worden glad gemaakt en waar nodig wordt een beschermend verband aangebracht om de genezing te bevorderen.

Oorzaakanalyse. Marie Roelstraete onderzoekt steeds de onderliggende oorzaak van de overmatige eeltvorming. Door te kijken naar de locatie en het patroon van het eelt, uw schoeisel en uw voetstand kan zij bepalen waarom het eelt op die specifieke plaatsen ontstaat.

Drukverdeling en steunzolen. Wanneer biomechanische afwijkingen of een ongelijke drukverdeling de oorzaak zijn, kan een biomechanisch onderzoek gevolgd door steunzolen op maat de eeltvorming aan de bron aanpakken. Door de druk gelijkmatig te verdelen over de voetzool, vermindert de prikkel tot overmatige eeltvorming.

Persoonlijk verzorgingsadvies. U ontvangt een op maat gemaakt advies voor de dagelijkse voetverzorging thuis, inclusief productaanbevelingen voor voetcrèmes en instructies voor veilig zelfonderhoud.

Diabetische voetverzorging. Voor diabetespatiënten biedt Marie Roelstraete gespecialiseerde diabetische voetverzorging aan, waarbij eeltbehandeling gecombineerd wordt met een grondige inspectie van de voeten op risicovolle zones, wondjes en drukpunten.

Wanneer naar de huisarts?

In de meeste gevallen is eelt een onschuldige aandoening die uitstekend door een podoloog behandeld kan worden. Raadpleeg echter uw huisarts wanneer:

• Er diepe kloven in het eelt zijn die bloeden of tekenen van infectie vertonen (roodheid, warmte, pus).
• U diabetespatiënt bent en eelt of kloven op uw voeten opmerkt. Bij diabetes is professionele voetzorg essentieel en moet u nooit zelf eelt behandelen.
• Het eelt snel terugkeert ondanks behandeling en verzorging, wat kan wijzen op een onderliggende huidaandoening.
• Er veranderingen zijn in de kleur of het uitzicht van de huid die niet passen bij normaal eelt (mogelijke huidaandoening of wratten).
• U perifeer vaatlijden heeft of verminderd gevoel in de voeten.
• Er tekenen van infectie zijn zoals roodheid, zwelling, warmte of koorts.
• Het eelt zo dik is dat het een wond veroorzaakt onder de verdikte huidlaag.

Bij FootFlow in Zwevegem staat podoloog Marie Roelstraete klaar voor een professionele beoordeling en behandeling van uw eeltklachten. Zij kan u ook adviseren of een bijkomend medisch consult bij uw huisarts aangewezen is. Neem gerust contact op voor een afspraak.